KURŞUN HARFLERLE YARIM ASIRLIK EMEK:

KURŞUN HARFLERLE YARIM ASIRLIK EMEK: KARAMANLI’DA BİR MATBAA USTASI OSMAN ÖZKAN

Dijital baskı teknolojilerinin yaygınlaştığı günümüzde, Burdur’un Karamanlı ilçesinde bir matbaa ustası, yarım asrı aşan meslek hayatında geleneksel yöntemleri yaşatmaya devam ediyor. Osman Özkan, 56 yıldır kurşun harflerle, yani tipo baskı sistemiyle matbaacılık yaparak adeta yaşayan bir tarih niteliği taşıyor.

1970 yılında, henüz 12 yaşındayken Burdur Yetiştirme Yurdu’nda ilkokulu bitirdikten sonra mesleğe adım atan Özkan, ilk olarak Burdur Kardeşler Matbaası’nda Rıza Taraşlı ve  M. Kemal Taraşlı’nın yanında çırak olarak çalışmaya başladı. Mesleğin inceliklerini burada öğrenen Özkan, bugün hayatta olmayan ustalarını rahmet ve minnetle andığını ifade ediyor.

Karamanlı’nın 4 Temmuz 1987 tarihinde ilçe statüsü kazanmasının ardından ilçede kendi matbaasını kuran Özkan, o günden bu yana kesintisiz şekilde hizmet veriyor. Günümüzde bilgisayar destekli ofset baskı tekniklerinin yaygınlaşmasına rağmen, Özkan’ın kurşun harflerle yaptığı baskılar hem nostaljik hem de sanatsal yönüyle büyük ilgi görüyor.

“HER HARFİ TEK TEK DİZİYORUZ”

Kurşun harflerle baskının sabır ve ustalık gerektirdiğini belirten Özkan, “Bu işte her harfi tek tek dizersiniz. Hata affetmez. Ama ortaya çıkan işin ruhu olur. Bugün makineler çok hızlı ama bu işin emeği ve değeri bambaşka,” dedi.

Tipo baskı sistemi, matbaacılık tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak biliniyor. Avrupa’da 15. yüzyıl ortalarında Johannes Gutenberg tarafından geliştirilen hareketli kurşun harf tekniği, modern matbaacılığın temelini oluşturdu. Türkiye’de ise bu teknik ilk kez 1727 yılında İbrahim Müteferrika tarafından kurulan matbaada kullanıldı.

Karamanlı’da küçük ama dikkat çeken matbaasında çalışmalarını sürdüren Özkan, hem mesleğini yaşatmaya hem de gelecek nesillere aktarmaya kararlı. İlçeye yolu düşenler için adeta bir zaman yolculuğu sunan bu matbaa, geleneksel zanaatların hâlâ yaşadığını gösteren önemli örneklerden biri olarak öne çıkıyor.

Yarım asrı aşan emeğiyle Osman Özkan, yalnızca bir matbaa ustası değil; aynı zamanda kültürel bir mirasın taşıyıcısı olarak görülüyor. Halil İbrahim Kara